Eski AKP Milletvekili Mehmet Metiner’in vize başvurusunun reddedilmesi, uzun süredir devam eden vize sorunlarını yeniden gündeme taşıdı. Her yıl yaklaşık 100-170 bin vize başvurusu olumsuz yanıt alıyor. Son on yıl içerisinde 1.5 milyon Schengen vize başvurusu ‘ret’ ile sonuçlandı. Vize bekleyen vatandaşların büyükelçilik, konsolosluk ve aracı şirketlere ödediği toplam miktar ise güncel döviz kurlarıyla 511 milyon Euro’yu buluyor; bu da 27 milyar lira gibi büyük bir zarara işaret ediyor.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Antalya Milletvekili Cavit Arı, “Vatandaşlarımız vize randevusu almakta zorlanıyor; randevu alsalar bile vize onayı almakta güçlük çekiyorlar. Bu durum, ülkemizdeki hukukun üstünlüğü ile ilgili yaşanan sorunlardan kaynaklanıyor. Başvurular reddedilse bile ödenen paralar geri iade edilmiyor,” şeklinde konuştu. İYİ Parti Edirne Milletvekili Mehmet Akalın da, geçen yıl yalnızca 170 bin Türk vatandaşının Schengen vizesi talebinin reddedildiğini ve bunun sonucunda 13 milyon 600 bin Euro’nun kaybolduğunu belirtti.
Son dönemde, TBMM Dışişleri Komisyonu üyesi Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, SÖZCÜ’ye yaptığı açıklamada, “Hukuk devleti konusundaki sorunlarımız nedeniyle uluslararası alanda ülkemizin itibarı azalıyor, bu da pasaportumuzun değerini düşürüyor. Son çıkış noktası Kapıkule haline geldi,” dedi. Schengen vizesi için Türkiye’den 2022 yılında 778 bin, 2023 yılında 1 milyon 55 bin ve 2024 yılı için ise 1 milyon 173 bin başvuru yapıldığı belirtiliyor. 2010 yılında yüzde 3 olan vize red oranı, geçen yıl itibariyle yüzde 16-17 seviyesine tırmandı. CHP Adana Milletvekili Bilal Bilici, “Çin’den sonra en çok vize talep eden ülke biziz. Bulgaristan pasaportuna ise 178 ülke vize istemiyor,” ifadelerini kullandı.
Türk vatandaşları, Japonya, Kore, Bahreyn, Doğu Timor, Ürdün, Togo, Kosova, Angola, Esvatini, Zambiya, Tunus, Fas ve Arnavutluk gibi ülkeler dışında çoğu ülkeden vize talep ediyor. Yurt dışı çıkışlarının zorlaştığı bu dönemde, online şikayet platformlarında yapılan başvurular son bir ayda yüzde 38 oranında artış gösterdi. Vize randevularının erişilemez hale gelmesi ve ‘karaborsa’ iddialarının yaygınlaşması dikkat çekti. Bilal Bilici, “Fırsatçılar dijital engeller yaratıyor. Büyükelçilikler randevuları açtığı anda, özel yazılımlar ve bot hesaplar aracılığıyla randevuları otomatik olarak alıp, daha sonra bunları satıyor,” şeklinde uyarılarda bulundu.
Tam 10 yıl önce, 11 Aralık 2015’te dönemin Başbakanı Ahmet Davutoğlu, “Önümüzdeki yıl ekim ayına kadar Türkiye vatandaşları Avrupa’ya vizesiz seyahat edebilecek,” açıklamasını yapmıştı. Bu bekleyişin üzerinden yıllar geçmesine rağmen, mevcut durum birçok vatandaş için ciddi zorluklar ve kayıplar yaratmaya devam ediyor.
