İran’ın Türkiye’ye doğalgaz sevkiyatını durdurduğu yönünde iddialar gündemde. Ancak uzmanlar, bu gelişmenin etkisinin sınırlı kalacağını öngörüyor. Enerji krizinin derinleştiği bir dönemde, ABD ve İsrail’in saldırılarıyla tırmanan İran Savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla birlikte küresel akaryakıt ve sıvılaştırılmış doğalgaz tedarikinde sorunlar yaşanmakta. Bloomberg’in haberine göre, İran’ın Basra Körfezi’nde yer alan önemli enerji sahalarından biri olan Güney Pars’a yönelik saldırılar, Türkiye’ye doğalgaz akışını durdurdu. Bu durumun, iki ülke arasındaki enerji ticaretinde aksamalara yol açacağı ifade ediliyor.
Türkiye ile İran arasında 8 Ağustos 1996’da yapılan doğalgaz anlaşması, yıllık ortalama 10 milyar metreküp doğalgazın Türkiye’ye ulaştırılmasını öngörüyor. Yaklaşık 1500 kilometre uzunluğunda olan boru hattı, Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinden başlayarak Kayseri üzerinden Ankara’ya kadar uzanıyor. Hattın ilk gaz akışı, 2001 yılının Aralık ayında gerçekleşti. Ancak İran, Türkiye’nin doğalgaz tedarikinde birinci sırada yer almıyor; Türkiye’nin doğalgaz ihtiyacının yüzde 42’si Rusya’dan, yüzde 20’si Azerbaycan’dan sağlanmakta. İran’dan alınan doğalgaz ise toplam tedarikin yaklaşık yüzde 13’ünü oluşturuyor. Türkiye Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu verilerine göre, yıllık doğalgaz ihtiyacının yaklaşık 7 milyar metreküpü İran’dan ithal ediliyor.
Türkiye ile İran arasındaki 1996’da imzalanan ve 2001’de yürürlüğe giren anlaşma, 25 yıl süresince geçerli olacak ve 2026 yılının sonunda sona erecek. İki ülkenin bu anlaşmayı yenileyip yenilemeyeceği ve yeni koşulların ne olacağı ise belirsizliğini koruyor. Özellikle, İran’ın Türkiye’ye doğalgaz tedarikinde vanaları kapatma nedenleri arasında kış aylarında iç talebin karşılanamaması veya teknik arızalar gibi faktörler yer almakta. Uzmanlar, mevcut durumda İran’dan gelen doğalgaz akışındaki kesintilerin, Türkiye için büyük bir enerji krizi oluşturmayacağını vurguluyor.
